Birikim yaparak geleceğinize ve emeklilik döneminize kısmi de olsa maddi olarak destek olacak araçlarından Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) devlet desteğiyle bir nevi zorunlu kılındı. Alanında, Zorunlu BES ya da Otomatik BES isimleriyle geçen sistem, her ne kadar “zorunlu” ibaresiyle anılsa da aslında sistemde kalma ya da kalmama tamamen size bağlıdır. Zorunlu BES sunduğu avantajlarıyla size fark ettirmeden para birikimine olanak sunar. Danışmanya Finans uzmanları Zorunlu BES’e dair en sık sorulanları sizler için derledi.

  • Zorunlu BES nedir?

1 Ocak 2017 itibarıyla yürürlüğe konulan yasa ile 45 yaş altındaki her çalışanın maaşından kesinti yapılarak, işverenler vasıtasıyla sisteme dahil olunmasıdır Zorunlu BES. Hem kamu hem de özel sektör çalışanlarını ilgilendiren sistem devlet teşviklidir. Bu sayede maaşınızdan her ay belirli oranda miktar otomatik kesilir ve kesintinin yanında devlet desteği de birikiminize katkı sağlar.

  • Otomatik BES Zorunlu mu?

Evet zorunlu; ancak sistemde kalıp kalmamak tamamen sizin isteğinize bağlıdır. Özetle; devlet sizi birikime yönlendirir, size teşvikini de verir sistemde kalmanız için; fakat Zorunlu BES dahilinde kalıp kalmamak tamamen size bağlıdır. Sistemden çıkmak için ise iki aylık otomatik BES cayma süreniz bulunur. Maaşınızdan otomatik kesilen tüm miktarı da alabilirsiniz.

  • Otomatik BES Ne Kadar Kesiyor?

Maaşınızın %3’üne denk gelen miktar kadarı, siz daha maaşınızı elinize almadan kesinti yapılır. Otomatik BES aslında birçoğumuz için bu açıdan yararlıdır; çünkü birikim yapmanın önündeki en büyük engeldir tüm harcamaları yaptıktan sonra birikim için bir mablağı kenara atmak. Öte yandan Otomatik BES ile bu durum değişir.

Kesintinin ne kadar olacağını örnekle açıklayalım: 2500 TL geliri olan bir çalışanın maaşından 75 TL kesinti yapılır.

  • Otomatik BES Sisteminde Ara Veriliyor mu?

Kimi dönemlerde ödemeleriniz artabilir bu nedenle sisteme otomatik ödenen katkı payınıza ara vermek isteyebilirsiniz. Bu gibi durumlarda üç aylık aralıklarınız bulunur. Üç ayı geçmemek şartıyla Otomatik BES’te mola verebilirsiniz.

  • Zaten Bireysel Emeklilik Sistemine Dahil miydiniz?

Otomatik BES devreye girmeden önce siz zaten Bireysel Emeklilik Sistemine dahil olduysanız da önünüzde iki seçenek bulunur. Hem otomatik katılıma sahip BES sisteminde hem de birikim yaptığınız diğer BES’te de kalabilirsiniz. İkinci seçeneğinizde ise Zorunlu BES’ten çıkabilirsiniz. Zorunlu BES’ten caymak için sisteme dahil olduğunuz tarihten itibaren iki ayınız olduğunu da unutmayın.

  • İş Değişikliklerinde Otomatik BES Birikimlerine Ne Olur?

Aslında mevcut birikiminiz devlet teşvikli şekilde devam eder. Yine maaşınızdan belirlenen oranda kesinti yapılır. Önceden sistemden çıkmışsanız da yine hiçbir şey değişmez. Yeni işvereniniz vasıtasıyla sisteme dahil edilirsiniz ve yine önünüzde iki aylık cayma karar aşamanız bulunur.

  • Devlet Teşviki Nedir?

Birikime özendirmek ve sistemde çalışanları tutmak için devlet teşvikler sunar. Otomatik BES kapsamında yatan tutarın %25 kadarına denk gelen devlet katkısı ve iki aylık cayma süresinin ardından sistemde kalan tüm çalışanlara 1000 TL ilave teşvik parası yatar. Elbette bu teşvikleri almanın da kriterleri bulunur. Sistemden erken çıkma durumlarında bu ilavelere kesinti yapılır.